Mehman Qəhrəmanov: 20 Yanvar - Qanla Yazılan Qəhrəmanlıq Səhifəsi və Unudulmayan Şəhidlərimiz

20 Yanvar faciəsi Azərbaycan xalqının tarixində həm qara bir kədər, həm də qəhrəmanlıq salnaməsi kimi həmişə yaşadacaq bir gündür. 36 il əvvəl, doğma Vətəninin azadlığı, xalqının şərəf və ləyaqəti uğrunda mərdlik göstərən yüzlərlə insanın qanı ilə yazılan bu hadisə, xalqımızın iradəsinin, mətinliyinin və yenilməz ruhunun simvoluna çevrildi. Həmin qanlı gecədə Azərbaycanın mərd övladları, gələcək nəsillərə azadlıq sevdasını, vətənpərvərliyi və misilsiz fədakarlığı göstərdilər. Onlar canlarından keçərək şəhidlik zirvəsinə ucaldılar və azadlıq uğrunda mübarizənin rəmzi oldular.
20 Yanvar gecəsi Azərbaycan xalqı öz azadlığı və müstəqilliyi uğrunda ilk şəhidlərini verdi. Bu hadisə sadəcə bir faciə deyildi, həm də xalqın qəhrəmanlıq tarixinin başlanğıcı idi. Azadlığa gedən yolda həyatlarını qurban verən Vətən övladları, misilsiz fədakarlıqları ilə xalqımızın qəhrəmanlıq salnaməsinə tarixi səhifə yazdılar. Sovet qoşunlarının ölkəmizdə törətdiyi qanlı qırğın uzun illər keçməsinə baxmayaraq, xalqımız o dəhşətli günlərin ağrı-acısını unutmur, hər il 20 Yanvarı dərin hüznlə yad edir. Bu faciə Azərbaycan xalqının yaddaşında silinməz bir iz qoydu və hər bir vətəndaşın qəlbində əbədi yer tutdu.
Qanlı 20 Yanvar faciəsinə siyasi-hüquqi qiymətin verilməsi məsələsi ilk dəfə məhz Ümummilli Lider Heydər Əliyevin sayəsində həllini tapdı. Faciənin səhəri günü – 1990-cı il yanvarın 21-də Ulu Öndər Azərbaycanın Moskvadakı daimi nümayəndəliyinə gələrək xalqla birgə olduğunu bildirdi və bu qırğını törədənləri kəskin bəyanatla pislədi. Dahi şəxsiyyət hadisənin hüquqa, demokratiyaya və humanizmə zidd olduğunu bəyan etdi və bunun kobud siyasi səhv olduğunu söylədi. Ulu Öndərin bu cəsarətli mövqeyi xalqın ona olan inamını daha da artırdı və onun xalqın sədaqətli oğlu olduğunu bir daha sübut etdi.
Ümummilli Liderin bu hadisə ilə bağlı fikirləri həm də xalqın ağrı-acısını dünyaya çatdırmaq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyırdı. O, 20 Yanvar faciəsinin Azərbaycanın o vaxtkı rəhbərlərinin xalqımıza qarşı xəyanəti nəticəsində baş verdiyini və bunun cinayət olduğunu dəfələrlə bəyan etdi. Bu bəyanatlar xalqın qəlbində bir ümid işığı oldu və 20 Yanvarın siyasi-hüquqi qiymət alması üçün əsas yaratdı. Ulu Öndər bu məsələdə həm cəsarət, həm də mərdlik göstərərək, tarix qarşısında öz borcunu yerinə yetirdi.
1990-cı ilin iyulunda Moskvadan Vətənə qayıdan Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə həmin il noyabrın 21-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisində 20 Yanvar faciəsinə ilk dəfə siyasi-hüquqi qiymət verən qərar qəbul olundu. Bu qərar Ulu Öndərin qətiyyətinin və xalqın ədalətinə olan inamının təzahürü kimi tarixə düşdü. Həmin qərar, xalqın haqqını tələb edən bir addım idi və gələcək nəsillərə ədalətin, hüququn və milli şüurun vacibliyini göstərdi. 20 Yanvarın hüquqi qiymət alması üçün atılan bu addım, xalqın ağrı-acısını dilə gətirdi və bu faciənin unudulmaması üçün əsas yaratdı.
Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra da 1993-cü ilə qədər iqtidarda olanların heç biri faciə ilə bağlı əsl həqiqəti aşkar etməyə özündə cəsarət tapmadı. Bu, xalqın qəlbində böyük bir yaradır və ədalətin gecikməsi kimi qiymətləndirildi. Lakin Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin ölkə rəhbərliyinə qayıdışından sonra 20 Yanvar hadisələrinin hüquqi müstəvidə əsl mahiyyəti açıqlandı. Bu, həm də xalqın uzun illər gözlədiyi ədalətin bərpası idi. 1994-cü ildə 20 Yanvar hadisələrinə dövlət səviyyəsində tam siyasi-hüquqi qiymət verildi və cinayəti törədənlərin adları ictimaiyyətə çatdırıldı. 20 Yanvar Ümumxalq Hüzn Günü elan edildi və bu tarix xalqın yaddaşında daha da dərin izlər buraxdı.
Azərbaycan xalqı 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının xatirəsini dərin ehtiramla yad edir. Vətənimizin azadlığı uğrunda canlarından keçən şəhidlərin xatirəsi daim əziz tutulduğu kimi, onların ailə üzvləri və doğmaları da hərtərəfli dövlət qayğısı ilə əhatə olunub. Bu, dövlətin şəhid ailələrinə olan diqqətinin göstəricisidir və xalqın qəhrəmanlarına olan borcunun bir ifadəsidir. 20 Yanvar şəhidlərinin ailə üzvlərinin və əlillərinin sosial müdafiəsinin təmin olunması istiqamətində mütəmadi tədbirlər həyata keçirilir. Onların pensiya təminatı, mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması və yaşayış səviyyəsinin yüksəldilməsi ilə bağlı qanunvericilik bazası yaradılıb. Bu addımlar, dövlətin şəhid ailələrinə olan hörmətini və onları unutmama prinsipini bir daha təsdiqləyir.
Ulu Öndərin, ölkəmizin müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizədə canlarından keçmiş bütün şəhidlərin ruhları bu gün şaddır. Çünki Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu xalqımızın 30 illik həsrətinə son qoydu, torpaqlarımızı erməni işğalından azad etdi və suverenliyimiz tam bərpa olundu. İndi bütün ərazilərimizdə Azərbaycanın üçrəngli Bayrağı qürurla dalğalanır və bu, şəhidlərin qisasının alındığının ən böyük sübutudur. Hazırda Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri gedir, Böyük Qayıdış Proqramı uğurla icra olunur. Bu bərpa işləri, xalqın gələcəyə inamını artırır və şəhidlərin canlarının yerdə qalmadığını göstərir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpası bütün şəhidlərimizin, o cümlədən 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının qanının yerdə qalmadığını sübut edir. Bu gün biz azad və müstəqil bir ölkədə yaşayırıq, gələcək nəsillər üçün parlaq bir sabah qururuq. 20 Yanvar faciəsi xalqımızın yaddaşında həmişə yaşayacaq və hər bir azərbaycanlı üçün vətən sevgisinin, milli qürurun və qəhrəmanlığın simvolu olaraq qalacaq. Biz bu faciəni unutmamalı, şəhidlərimizin xatirəsini daim ehtiramla yad etməli və onların göstərdiyi mərdliklə gələcək nəsillərə örnək olmalıyıq.
Bu gün, 20 Yanvarın 36-cı ildönümündə, biz yenidən bir daha anlamaqdayıq ki, azadlıq asan qazanılmır. Bu azadlıq üçün minlərlə insan canından keçib, onların hər biri xalqın qürur mənbəyidir. Hər bir şəhidin adı bizim üçün müqəddəsdir və onların xatirəsi hər zaman canlı qalmalıdır. 20 Yanvar faciəsi xalqımızın iradəsinin, mətinliyinin və vətənpərvərliyinin simvoludur. Biz bu günü yalnız hüzn günü kimi yox, həm də qəhrəmanlıq və rəşadət günü kimi yad etməliyik.
Bu faciə, eyni zamanda, xalqın birliyinin və milli şüurun gücünü göstərdi. 20 Yanvar gecəsi xalqımızın bir parçası kimi birlik oldu, həmrəylik göstərdi və gələcək nəsillərə azadlıq sevdasını miras qoydu. Bu hadisə göstərdi ki, Azərbaycan xalqı hər zaman öz müstəqilliyi və azadlığı uğrunda mübarizəyə hazırdır. Bizim xalqımızın iradəsi sarsılmazdır və bu iradə 20 Yanvar gecəsində özünü daha da aydın göstərdi. Bu gün biz 20 Yanvarın 36-cı ildönümündə bir daha and içirik ki, şəhidlərimizin qanı yerdə qalmayacaq, onların xatirəsi əbədi yaşayacaq.
Bu yazını oxuyan hər bir insan 20 Yanvar faciəsinin nə qədər böyük bir tarixi və mənəvi əhəmiyyətə malik olduğunu bir daha dərk etməlidir. Bu faciə Azərbaycan xalqının azadlıq yolunda keçdiyi çətin və ağrılı bir mərhələdir. Lakin bu mərhələ eyni zamanda xalqın qəhrəmanlıq tarixinin parlaq bir səhifəsidir. 20 Yanvar hadisələri, gələcək nəsillərə azadlıq sevdasını, dövlətçiliyə bağlılığı və milli şüuru aşılayan bir məktəbdir. Biz bu məktəbi unutmamalı, şəhidlərimizin xatirəsini daim uca tutmalıyıq.
Bu gün, 20 Yanvarın 36-cı ildönümündə, biz həm də gələcəyə baxırıq. Bu faciə bizə göstərdi ki, azadlıq uğrunda mübarizə heç vaxt bitmir və hər bir nəsil öz vətən sevgisini sübut etməlidir. Bizim borcumuz, şəhidlərimizin göstərdiyi qəhrəmanlığı gələcək nəsillərə çatdırmaq, ölkəmizi daha da gücləndirmək və hər zaman dövlətimizin yanında olmaqdır. 20 Yanvar faciəsi bizim üçün bir dərsdir və bu dərsi hər zaman xatırlamalıyıq. Vətənimizin ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda canından keçən bütün şəhidlərimizin xatirəsi daim uca olsun.

Tarix: 20-01-2026, 22:26 Oxunub: 21